EnglishLees verder...
De Tien geboden
Nina Brink (Amsterdam, 1953), oprichter en voormalig 'chairwoman' van internetprovider World Online (WOL), spreekt na de vrijspraak van verdenking van misleiding, misbruik van voorwetenschap en schending van het verkoopverbod door het arrondissementsparket Amsterdam, over De Tien geboden.
1. Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben
,,Of god en ik nog een duo zijn? Jawel. Ik ben er alleen nog niet uit of god in ieder mens zit, of dat god iets is wat boven ons zweeft. Ik geloof niet in religie omdat ik vind dat religie mensen verdeelt, maar god zelf, ja. Er is een reden voor wat ik in die World Online-tijd heb moeten doorstaan. Ik weet nu wie mijn vrienden zijn en wie niet - eerst dacht ik dat iedereen mijn vriend was. En ik heb nieuwe vrienden gekregen, die mij enorm hebben gesteund. Dat alles is zoveel waard, dat je haast kunt zeggen; misschien moest ik dat vreselijke jaar eerst wel doormaken. Ik ben sterker uit de strijd gekomen. Ik weet niet of dit pleit voor de optie dat god in ieder mens zit, maar al die mensen bij elkaar gebundeld, ja, dat zou god wel eens kunnen zijn. Ik ben van joodse afkomst, maar doordat mijn ouders mij naar een protestantse school stuurden, heb ik dat pas later in de gaten gekregen. Het doet mij niet veel: ik ben niet zoekende en ik denk er niet over na. Misschien zou ik het liefst het mooiste uit de joodse traditie combineren met wat goed is uit het christendom en dat waar moslims in geloven. Ik ben niet iemand die bij één groep hoort. Ik heb liever een dwarsdoorsnede aan mogelijkheden. Ja, ik geloof ook in helderzienden of helderwaarnemenden. Niet als iets wat god vervangt: het is eerder een beter gebruik van de brainpower die tot ieders beschikking staat. Als ik zeg dat er meer is tussen hemel en aarde, bedoel ik dat er meer is tussen het linker- en het rechteroor. Volgens mij speelt het zich allemaal in ons eigen hoofd af.''
2. Gij zult u geen gesneden beeld maken van wat boven in de hemel is, noch van wat beneden op aarde is, noch van wat in de wateren onder de aarde is
,,Kunst, maar ook mensen kunnen mij inspireren zonder dat het tot een vorm van verering leidt. Ik denk niet dat er betere mensen zijn, maar ik geloof wel dat de ontwikkeling van de één verder is dan die van de ander. Als ik de biografie van Henry Kissinger, of die van Katherine Meyer Graham - de eigenaar van The Washington Post - lees, word ik geïnspireerd en kan ik alleen maar hopen dat ik het eindstadium van mijn eigen ontwikkeling nog niet heb bereikt. Ik heb ook bewondering voor mijn beste vriend die met niets is begonnen en nu, dankzij zijn doorzettingsvermogen, iets groots heeft opgebouwd - het heeft dus niets met naam of bekendheid te maken. Ik heb nooit tot een bepaalde upperclass willen behoren, maar ik heb nu eenmaal een brede kennissenkring en als ik met Sarah Ferguson op de foto sta, wil iedereen onmiddellijk weten of zij óók een vriendin van mij is. En het antwoord is ja, daar kan ik ook niet veel aan doen. Het is toch wat de mensen er van maken. Ik loop er zelf niet mee te koop. Als ik zeg dat ik zo'n goed gesprek met Marjolein heb gehad, vraag jij; Marjolein wíe. En dan zal ik zeggen; ze is voor jou misschien niet interessant, maar het is wel de naam van één van mijn beste vriendinnen.''
3. Gij zult de naam van de here, uw God, niet ijdel gebruiken
,,Wij hebben thuis geleerd om niet te vloeken, maar ik ben ook maar een mens dus als ik heel erg word getergd, gebruik ik zijn naam wel eens ijdel. Achteraf heb ik meestal spijt. Potverdorie, zeg ik dan, dat had ik niet moeten doen. Nee, vloeken heeft niets met god te maken, het is gewoon een uiting van frustratie. Ik zeg trouwens liever shit.''
4. Gedenk de sabbatdag dat gij die heiligt: zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen maar de zevende dag is de sabbat van de here, uw God, dan zult gij geen werk doen
,,Sorry hoor, maar dat is onmogelijk voor mij. In de World OnLine tijd heb ik zeven dagen per week, 21 uur per dag, gewerkt. Ik heb daardoor vrienden verwaarloosd: wat dat betreft is de prijs te hoog geweest. Ik ben nu iets strenger voor mijzelf, zet wat vaker mijn mobiele telefoon uit en neem meer tijd voor dingen. Maar ja, ik hou er nu eenmaal van om hard te werken. Tot ik er bij neerval, desnoods. Hard werken heeft niets te maken met rijk willen worden, maar je hebt gelijk; toen ze mij op de lagere school vroegen wat ik wilde worden, zei ik 'miljonair'. Daar hoef ik mij toch niet voor te schamen? Wil je ook weten waarom ik dat zei? Ik zei het omdat ik onafhankelijk wilde zijn. En vrij. Als je iedere dag naar je werk moet omdat anders je gezin niet te eten heeft, ben je niet vrij. Daarom zijn geld en vrijheid voor mij met elkaar verbonden. Ik heb mijn vrijheid verdiend. Ik heb er dag en nacht voor gewerkt en op een reguliere manier 'ver voor de beursgang' mijn aandelen World OnLine verkocht, maar geld verdienen op zich is nooit mijn passie geweest. Sterker nog; ik vind het prettig om te delen als het kan. Niet al mijn geld 'zo gul ben ik nu ook weer niet' maar ik beleef net zo veel plezier aan geven als aan nemen.''
5. Eer uw vader en uw moeder
,,Als je wilt zien hoe ik mijn ouders eer, moet je kijken naar de manier waarop ik mijn dochter heb opgevoed. Ik heb haar dezelfde dingen geleerd die ik van mijn ouders leerde: vertelde haar alles wat ik van mijn vader en moeder had gehoord. Wees altijd netjes, eerlijk en oprecht.
Ik heb veel aan mijn ouders te danken. Ik heb een prettige jeugd gehad. Geen conflicten, geen gedoe, niets, nul. Geboren in de Emmastraat, midden in Amsterdam Zuid. Geëmigreerd naar Canada toen ik drie jaar oud was. Mijn mooiste herinnering? Winteravond in Canada: eerst eten met de hele familie en daarna bij de open haard kijken naar 20th Century van Walter Cronkite en over de uitzending discussiëren. Of: een cadeautje krijgen als ik vijfentwintig nieuwe woorden uit het woordenboek had geleerd. Nee, ik heb nog nooit heimwee naar vroeger gehad. Ik kijk niet achterom. Ik leer van het verleden en koester mijn herinneringen.
Familie - in de breedste zin des woords, dus ook goede vrienden - is heel belangrijk. Ik denk dat de stabiliteit van mijn omgeving mij door die moeilijke tijd heeft getrokken. Ik heb veel steun van mijn moeder gehad. Zij is een intellectuele vrouw: iemand die het leven van verschillende kanten kan bekijken. Ik ben meer zoals mijn vader: zwart-wit. Hij was, net als ik, ook heel direct. Je zou zeggen dat het een prettige karaktereigenschap is, maar veel mensen hebben de neiging die directheid als hardheid te interpreteren. Het zijn foot-in-the-mouth tactieken die, onbedoeld, de ander pijn kunnen doen. Mijn moeder is, wat dat betreft, veel subtieler.
Juist omdat ik een kopie van hem ben, voel ik mij zo close met mijn vader. Hij stierf toen ik zestien was, dus ik weet niet of het beeld compleet is. Ben je op je zestiende al helemaal gevormd?
Mijn vader had huidkanker. Het begon op zijn hoofd. Na zes weken was het over zijn hele lichaam uitgezaaid en ging hij dood. Hij was slank, sportte veel, rookte niet, dronk niet - en toch ging hij zomaar dood. Dat heeft mij enorm aangegrepen. Ik heb er een grote angst voor de dood aan over gehouden. Ik ben ook lang bang geweest om op dezelfde leeftijd als mijn vader te sterven. Misschien leef ik het leven daarom per dag; het kan ieder moment afgelopen zijn. Ja, ik mis mijn vader, voor honderd procent. Gelukkig heeft god iemand op mijn pad gestuurd die hem een heel klein beetje kan vervangen. Hij is 77 - dezelfde leeftijd die mijn vader nu zou hebben -, hij steunt mij en pakt me aan als dat nodig is. Het is geweldig om dat te ervaren, maar het blijft surrogaat, dat is waar.''
6. Gij zult niet doden
,,Als blikken konden doden, dan zouden er door mijn toedoen wel enkele advocaten, commissarissen en bestuurders van World OnLine het loodje hebben gelegd. Uiteraard ben ik hier een beetje sarcastisch, want ze hebben mij ook geprobeerd te doden. Dit alles in de overdrachtelijke zin hè, ik zeg het er tegenwoordig maar even bij. Waarom ze mij wilden doden? Daar kan ik natuurlijk niet op ingaan want er loopt nog een onderzoek naar World Online. Wacht dat onderzoek maar af, ik neem aan dat je het dan vanzelf te weten komt.
Maar nu over fysiek iemand pijn doen: dat kan ik niet. Ik heb, uit frustratie, wel eens met een kussen gesmeten, maar ik zal nooit iemand slaan. O ja, ik ben boos geweest, vooral op de omstandigheden. Ik heb mij gekrenkt gevoeld. En verdrietig. Ik heb meer gehuild dan jij wilt weten - ik ben een echte vrouw - maar ik wil er niet bij stil blijven staan. Ik kan ook niet boos zijn op de journalisten die zo vernietigend over mij hebben geschreven. Mensen hebben de neiging om een schuldige te zoeken. World Online in zijn geheel - maar ook de banken en advocatenkantoren - was te groot om aan te vallen, dus wat ga je dan doen? Stenen gooien naar een sitting duck. Dat was ik: door commissarissen met handen en voeten gebonden, omdat ik niet mocht praten. Ik heb, ter wille van het bedrijf, gedaan wat ze zeiden, maar het gevolg ervan was een trial by media: het was allemaal mijn schuld. Ik wist zelf wel dat het niet zo was, maar gelukkig zijn officiële instanties zoals de Stichting Toezicht Effectenverkeer en het Openbaar Ministerie, die door de hele gemeenschap worden betaald om hun werk te doen, nu ook tot een eensluidende conclusie gekomen: Nina Brink valt niets te verwijten.''
7. Gij zult niet echtbreken
,,Als het niet meer gaat, als je het voor jezelf en voor de ander alleen maar erger maakt door te blijven, dan moet je gaan. Daarom ben ik gescheiden. Ik heb het, juist omdat ik de familie en alles daaromheen zo belangrijk vind, lang uitgesteld. De helft van de tijd die mijn huwelijk heeft geduurd heb ik mijn eigen geluk ondergeschikt gemaakt aan de belofte die ik op mijn trouwdag had gedaan. Maar op een gegeven ogenblik was het genoeg. Ik kwam mijn huidige man tegen en ben met volle inzet aan een nieuwe relatie begonnen. Nee, ik was niet bang dat het weer mis zou gaan. Zo ben ik niet. Mijn eerste echtgenoot was geen prettige man, maar ik wens hem het allerbeste toe. Bovendien heb ik aan dat huwelijk een prachtige dochter overgehouden.''
8. Gij zult niet stelen
,,Hoe kan ik nou antwoord geven op jouw vraag of ik 'ooit iets heb gestolen'? Als ik 'niets' zeg, staat er straks iemand op die zegt: 'Jij hebt dit of dat van mij meegenomen zonder het te vragen'. Alles wat ik zeg, wordt op een weegschaaltje gewogen. Dus als je het hebt over diefstal: ze hebben geprobeerd mijn vrijheid te stelen en dat is voor een deel gelukt omdat ik nooit meer spontaan iets kan roepen. Alles wat ik zeg, wordt verkeerd genterpreteerd.
Natuurlijk heb ik zelf ook fouten gemaakt, dat heb ik al eens toegegeven. Ik had de persconferentie, in maart 2000, niet door moeten laten gaan zonder prospectus, ik was niet ervaren genoeg. Mijn adviseurs zeiden dat het goed was en daarin heb ik berust. Bovendien stonden er in die tijd alleen maar negatieve verhalen over World Online in de krant. We hadden duidelijk verteld hoeveel risico's er aan de beursgang waren verbonden en dat we veel meer verlies dan omzet hadden. Ik dacht dat iedereen wel voldoende was gewaarschuwd. Ik heb nooit kunnen vermoeden dat ik onder zo'n vergrootglas zou komen te liggen en dat al mijn woorden als insecten zouden worden ontleed. Daar komt ook nog bij dat ik niet het boegbeeld van World Online wilde zijn. Iedereen die toen met mij heeft samengewerkt zal dat bevestigen. Ik heb altijd gezegd: duw mij niet naar voren. Ik kan het niet. Ik struikel over mijn woorden. Ik ben verlegen. Ik wilde niet optreden. Ik wilde geen interviews geven en tegelijkertijd begreep ik wel dat ik dit naar de buitenwacht toe verplicht was. Ook nu weer. Ik wil niet dat er voor familie en vrienden - maar ook de pers - onduidelijkheden blijven bestaan. Ik ben beschuldigd van misleiding - toch ook een vorm van diefstal - en dat is de ergste beschuldiging die ik ooit heb gehoord. Ik wil dat iedereen weet dat het niet waar is. Gij zult niet stelen, ook niet in overdrachtelijke zin, is voor mij een heel belangrijk gebod.''
9. Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste
,,Of ik in die World OnLine-zaak op enig moment een valse getuigenis heb afgelegd? Nu kom je alweer met zo'n brede vraag. Wat moet ik daar nou op zeggen? Misschien heb ik een keer een verkeerde leeftijd opgegeven - ik moest soms wel tweeduizend vragen per dag beantwoorden. Dus als ik een keer iets heb gezegd wat niet klopt, ben ik mij dat niet bewust geweest. Maar voor zover ik het mij kan herinneren heb ik op alle belangrijke vragen steeds een oprecht en eerlijk antwoord gegeven. Vals getuigen, dat is eigenlijk wat ánderen hebben gedaan in de tijd rond de beursgang van World Online. Journalisten hebben dingen geschreven zonder zich te vergewissen of het werkelijk zo was gebeurd en journalisten ná hen baseerden zich weer op wat vóór hen, door anderen, was geschreven. Er werd van alles bij gehaald. Iemand schreef dat ik uit Amsterdam-Oost kwam - terwijl dat Zuid moet zijn - en verbond daar zijn conclusies aan - alsof ik zelf niet weet waar ik ben geboren. En alsof het er iets toe doet! In een ander artikel werden mij tientallen faillissementen toebedeeld terwijl ik in werkelijkheid maar twee faillissementen van operationele bedrijven - waarvan ik in beide gevallen kleinaandeelhouder, dus niet verantwoordelijk voor het dagelijks beleid - heb meegemaakt. Ook mijn vrouwzijn was kennelijk heel belangrijk. Als een zakenman in de problemen komt, is er geen serieuze krant die zoiets schrijft als: 'En hij naait ook nog eens alles wat los en vast zit'. Maar over mij werd, geloof ik, geschreven dat ik mannen verslond. En toen ik een keer voor de grap zei: 'Was dat maar waar', werd het meteen serieus genomen. Dat is toch lachwekkend? Het maakte niet uit wat ik deed of zei: men had al een bepaald beeld van mij. Zonder nu de grote miss Onbegrip uit te willen hangen: het was onbegonnen werk om te reageren op wat al deze mensen - die nog geen fractie van mij kennen - over mij te vertellen hadden.''
10. Gij zult niet begeren uws naasten huis: gij zult niet begeren uws naasten vrouw, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets dat van uw naaste is
,,Er is een verschil tussen begeren en bewonderen. Ik heb een enorme bewondering voor Nelson Mandela, maar ik zou niet graag 36 jaar in de gevangenis willen zitten om te leren wat hij heeft geleerd. Met andere woorden; bewondering wil niet zeggen dat ik precies hetzelfde begeer. Ik kan kijken naar wat iemand heeft bereikt en daarvan leren. Als ik toch een begeerte moet noemen, zou ik zeggen: een lang leven, maar in materieel opzicht heb ik niets te wensen. Ik vermoed dat veel mensen begeren wat van mij is, maar ik zou op mijzelf helemaal niet zo jaloers zijn. Al mijn woorden worden gewogen. Ik word vaak aangestaard. Ik ben veel op reis en weinig thuis - ok, dat is omdat ik zo graag werk, maar dat is dan ook weer een dilemma waar je niet jaloers op hoeft te zijn. Ik weet niet of ik at the top zit, maar het is zeker lonely als je bekend bent. Ik ben eenzaam, ook al heb ik altijd mensen om mij heen. Het is niet zo dat ik mij de hele dag eenzaam voel, maar ik ben een individu dat niet alleen voor anderen, maar ook voor zichzelf soms moeilijk te begrijpen is. En als er dan iets in je leven gebeurt wat niet prettig is, kom je erachter dat je nog eenzamer bent dan je al dacht te zijn. Het punt is: ik leef intens. Ik leef met hart en ziel, verstand en kracht. Dat betekent dat ook mijn eenzaamheid intenser is: dat ik op grotere blaren moet zitten dan iemand die oppervlakkig in het leven staat. Toch ben ik tot de conclusie gekomen dat ik grosso modo een gelukkig en stabiel mens ben. Ook als vrouw en als moeder ben ik in balans. Ik probeer steeds wijzer te worden maar ik zou mijzelf niet wijs willen noemen. Ik weet niet of ik ooit zo ver kom. Ik ben namelijk nogal naïef. Ondanks alles blijf ik in de goedheid van mensen geloven. Het is een kinderlijk gevoel, maar ik hou het vast omdat ik niet bitter wil worden. Ik wil pertinent niet bitter worden.''